ઇલેકશન કમીશન તરફથી SIR પછીનો પહેલો ડ્રાફ્ટ (કાચી મતદાર યાદી) જાહેર
ભારતીય લોકશાહીનું સૌથી મજબૂત આધારસ્તંભ એટલે મતદાન પ્રણાલી. મતદાર યાદી જેટલી શુદ્ધ અને અપડેટેડ હશે, તેટલી ચૂંટણી પ્રક્રિયા વિશ્વસનીય બને છે. આ દિશામાં ઇલેકશન કમીશન ઓફ ઇન્ડિયા દ્વારા નિયમિત રીતે વિવિધ પ્રક્રિયાઓ હાથ ધરવામાં આવે છે. તાજેતરમાં SIR (Special Intensive Revision) પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ ઇલેકશન કમીશને પહેલો ડ્રાફ્ટ એટલે કે કાચી મતદાર યાદી જાહેર કરી છે, જે ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવે છે.
SIR એટલે શું?
SIR એટલે Special Intensive Revision. આ એક વિશેષ પ્રક્રિયા છે જેમાં મતદાર યાદીની સંપૂર્ણ સમીક્ષા કરવામાં આવે છે. તેમાં નવા મતદારોના નામ ઉમેરવામાં આવે છે, અવસાન પામેલા અથવા સ્થળાંતર કરેલા મતદારોના નામ કાઢી નાખવામાં આવે છે, તેમજ ખોટી એન્ટ્રી કે ડુપ્લિકેટ નામોની તપાસ કરવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા દ્વારા મતદાર યાદીને વધુ ચોક્કસ અને પારદર્શક બનાવવાનો હેતુ રાખવામાં આવે છે.
મતદાર યાદી (Voter List) જોવા માટે ઓફિશિયલ લિંક અહીં આપેલ છે:
🇮🇳 Election Commission of India – NVSP Portal
📎
આ વેબસાઈટ પરથી તમે નીચેની માહિતી જોઈ શકો છો:
તમારું નામ મતદાર યાદીમાં છે કે નહીં
EPIC નંબર દ્વારા શોધ
નામ / જન્મ તારીખ દ્વારા શોધ
ડ્રાફ્ટ (કાચી) મતદાર યાદી તપાસ
સુધારા અને વાંધા માટે અરજી
Gujarat માટે ઓફિશિયલ CEO Website
📎 http://VOTERS’ SERVICES PORTAL https://share.google/6naVCvjqDEDiwixxs
અહીંથી જિલ્લા મુજબ મતદાર યાદી, ચૂંટણી અપડેટ અને નોટિસ જોઈ શકાય છે.
કાચી મતદાર યાદી એટલે શું?
SIR પ્રક્રિયા બાદ જે યાદી જાહેર થાય છે તેને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી અથવા કાચી મતદાર યાદી કહેવામાં આવે છે. આ યાદી અંતિમ નથી, પરંતુ જાહેર જનતા માટે ખુલ્લી મૂકવામાં આવે છે જેથી મતદારો પોતાનું નામ, સરનામું, ઉંમર અને અન્ય વિગતો ચકાસી શકે. જો કોઈ ભૂલ કે વાંધો હોય તો તેને સુધારવાની તક આપવામાં આવે છે.
ડ્રાફ્ટ યાદી જાહેર કરવાનો હેતુ
કાચી મતદાર યાદી જાહેર કરવાનો મુખ્ય હેતુ એ છે કે દરેક પાત્ર નાગરિકનું નામ મતદાર યાદીમાં સાચી રીતે સમાવિષ્ટ થાય. સાથે જ, કોઈ અયોગ્ય વ્યક્તિનું નામ યાદીમાં ન રહે તે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. આ પ્રક્રિયામાં પારદર્શકતા જાળવવા માટે સામાન્ય નાગરિકોને પણ ભાગીદાર બનાવવામાં આવે છે.
મતદારો માટે શું કરવું જરૂરી?
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી જાહેર થયા બાદ દરેક મતદારે નીચેના મુદ્દાઓ ધ્યાનમાં લેવા જરૂરી છે:
પોતાનું નામ યાદીમાં છે કે નહીં તેની તપાસ કરો
નામની સ્પેલિંગ, સરનામું, જન્મતારીખ વગેરે સાચું છે કે નહીં તે ચકાસો
જો નામ ન હોય તો નવી નોંધણી માટે અરજી કરો
કોઈ ખોટી એન્ટ્રી, ડુપ્લિકેટ નામ કે અયોગ્ય નામ જોવા મળે તો વાંધો નોંધાવો
આ તમામ પ્રક્રિયા નક્કી કરેલ સમયમર્યાદામાં કરવાની હોય છે.
વાંધા અને સુધારાની પ્રક્રિયા
ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી પર વાંધા નોંધાવવાની અને સુધારા કરાવવાની પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવી છે. મતદારો ઑનલાઈન તેમજ ઑફલાઈન બંને રીતે અરજી કરી શકે છે. ઇલેકશન કમીશન દ્વારા નિમણૂક કરાયેલા Booth Level Officer (BLO) અથવા ચૂંટણી કચેરી મારફતે પણ સુધારા શક્ય છે.
અંતિમ મતદાર યાદી ક્યારે જાહેર થશે?
ડ્રાફ્ટ યાદી પર મળેલા વાંધા અને સુધારાની અરજીઓની તપાસ કર્યા બાદ ઇલેકશન કમીશન અંતિમ મતદાર યાદી જાહેર કરે છે. આ અંતિમ યાદી ચૂંટણી માટે આધારરૂપ બને છે. એટલે કે જે નામ અંતિમ યાદીમાં હશે તે જ મતદાન માટે પાત્ર ગણાશે.
લોકશાહીમાં મતદાર યાદીની ભૂમિકા
મતદાર યાદી એ લોકશાહીની આત્મા સમાન છે. ખોટી અથવા અધૂરી મતદાર યાદીથી ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં ખલેલ પડી શકે છે. તેથી જ ઇલેકશન કમીશન SIR જેવી વિશેષ પ્રક્રિયા હાથ ધરીને મતદાર યાદીને વધુ મજબૂત બનાવે છે. દરેક નાગરિકની જવાબદારી છે કે તે પોતાની માહિતી ચકાસે અને જરૂરી સુધારા સમયસર કરાવે.
નાગરિકોની સક્રિય ભાગીદારી જરૂરી
ઇલેકશન કમીશન દ્વારા કરવામાં આવતા તમામ પ્રયાસો ત્યારે જ સફળ બને છે જ્યારે સામાન્ય નાગરિકો તેમાં સક્રિય ભાગ ભજવે. ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદી માત્ર એક દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકના મતાધિકારનું પ્રતિબિંબ છે. તેથી તેને ગંભીરતાથી તપાસવી અને સાચી માહિતી અપડેટ કરાવવી ખૂબ જ જરૂરી છે.
નિષ્કર્ષ
SIR પછી જાહેર થયેલી કાચી મતદાર યાદી એ પારદર્શક અને નિષ્પક્ષ ચૂંટણી તરફનું મહત્વપૂર્ણ પગલું છે. દરેક મતદારે આ તકનો લાભ લઈ પોતાની માહિતી સાચી છે કે નહીં તેની ખાતરી કરવી જોઈએ. લોકશાહી મજબૂત બનાવવા માટે મતદાર યાદીની શુદ્ધતા અનિવાર્ય છે, અને તેમાં નાગરિકોની ભૂમિકા સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.
